ประชาธิปไตยแบบจับฉลาก และแบบทางตรง



อาจารย์ไชยยันต์ ชัยพร บรรยายเมื่อวันที่ 7 มีนาคม 2556 ในงานปาฐกถาปาจารยสาร “สังคมสยามตามทัศนะของปัญญาชนไทยหมายเลข 10” เนื่องในโอกาส อายุ 80 ปี สุลักษณ์ ศิวรักษ์ ที่สวนเงินมีมา เขตคลองสาน กรุงเทพฯ (มีวิทยากรหลายคนมาพูด หากสนใจก็ดูรายละเอียดตามลิงก์ข้างต้นได้)

ช่วงนาทีที่ 8:40 มีการพูดถึงประชาธิปไตยแบบ sortition คือให้ประชาชน"จับฉลาก"เลือกผู้แทน แทนที่จะให้"เลือกตั้ง" นอกจากการเลือกตัวแทนด้านนิติบัญญัติก็ยังใช้วิธีนี้เลือกตัวแทนด้านบริหารและนิติบัญญัติเช่นกัน แต่ก็ยกเว้นบางตำแหน่งที่ต้องใช้ความชำนาญเฉพาะ เช่น ผู้บัญชาการทหาร ( ดูรายละเอียดเพิ่มเติมได้จากบทความนี้ ) ซึ่งต้นแบบการปกครองแบบนี้ คือ การปกครองของนครเอเธนส์ในอดีต

ผมเพิ่งได้ฟัง อาจดูแปลกๆ แต่คิดดีๆ ก็ถูกอย่างทีว่าจริงๆ วิธีนี้ก็คงจะลดการซื้อเสียงได้

แต่จะ่ว่าไปแล้ว กระบวนการหาตัวแทนด้วยการจัุบฉลาก(หรือการสุ่มแบบอื่นๆ) ซึมอยู่ในชีวิตพวกเราโดยตลอด โดยที่ไม่ต้องมีใครมาสอน ตัวอย่างเช่น เด็กน้อยหาตัวแทนที่จะได้เล่นปิงปองโดยการโอน้อยออก(เพราะปิงปองเล่นได้แค่ที่ละ 2 คน) หรือในสิ่งที่เราคาดไม่ถึง เช่น จับใบดำใบแดงในการเกณฑ์ทหาร และสมัยผมเรียนมัธยม ผมเคยเห็นครู พากันจับฉลากเพื่อเลือกหัวหน้าหมวด (ตำแหน่งนี้ไม่ค่อยมีใครอยากเป็น) และในหลายๆ ประเทศเขาก็พิจารณาคดีโดยการสุ่มเลือกลูกขุนมาทำหน้าที่

แต่ก็อยากรู้ว่า ปัจจุบัน มีสังคมไหนที่ใ้้ช้วิธีการนี้อยู่ไหม? และผลเป็นอย่างไรบ้างหนอ ?

แต่สำหรับความเห็นผม ในอนาคตการสรรหาตัวแทนอาจจะไม่ใช่สิ่งที่จำเป็น เพราะเราสามารถสร้างระบบประชาธิปไตยแบบทางตรงจริง ๆ คือ ประชาชนโหวตกฎหมาย หรือตัดสินในเรื่องสำคัญในการบริหาร โดยตรง โดยมีเทคโนโลยี เ่ช่น อินเทอร์เนต เป็นเครื่องช่วย แม้ว่ายังไม่มีประเทศไหนที่นำวิธีนี้ไปใช้ (หรือมีแต่ผมอาำจไม่รู้) แต่ในชุมชมในอินเทอร์เนตทั่วๆ เขาก็สามารถกำหนดนโยบายต่างๆ โดยใช้สมาชิกในชุมชนโหวตโดยตรงได้เลย

ความคิดเห็น

โพสต์ยอดนิยมจากบล็อกนี้

C001-2.1 ดีไวซ์ไดรเวอร์ และโปรแกรมดีไวซ์เมเนเจอร์

Jonathan Livingston : Seagull

การทำตัวอักษรเส้นประ