หนังสือเรื่อง การจัดการความรู้ : กระบวนการปลดปล่อยมนุษย์สู่ศักยภาพ เสรีภาพ และความสุข


หนังสือเล่มนี้เขียนโดย น.พ.ประเวศ วะสี เป็นหนังสือเล่มบางๆ มีความหนา 61 หน้า เนื้อหาโดยรวมๆ เหมือนกับชื่อหนังสือ คือการใช้การจัดการความรู้เพื่อปลดปล่อยมนุษย์ สู่ศักยภาพ เสรีภาพ และความสุข (พิมพ์ชื่อซ้ำซะเลย) ยืมอ่านได้จากห้องสมุดประชาชนจังหวัดสุรินทร์

การจัดการความรู้ีคืออะไร ?
การจัดการให้้ค้นพบความรู้ความชำนาญในตัวคน นำออกมาแลกเปลี่ยนเรียนรู้ ตกแต่งให้ง่ายใช้สอย ต่อยอดและมีประโยชน์มากขึ้น

ทำไมต้องปลดปล่อย เราถูกขังอยู่ในอะไร ? ใครขังเรา ?
ผู้เขียนกล่าวถึงทุกข์แบบโครงสร้าง ซึ่งมีสองระดับคือ

1.ในระดับโลก เมื่อมนุษย์เราเชื่อมถึงกันทั้งโลก เป็นผลให้เราได้รับความเดือดร้อนที่จากสาเหตุเราไม่ได้ก่อ เช่น การทำสงครามในตะวันออกกลางทำให้ราคาน้ำมันแพง ชาวนาควบคุมราคาข้าวไม่ได้ การก่อความวุ่นวายของคนบางกลุ่มในประเทศทำให้คนอื่นๆ เดือนร้อนกันไปหมด วิกฤติอสังหาริมทรัพย์ในสหรัฐอาจจะทำให้ระบบเศรษฐกิจทั้งโลกมีปัญหา ฯลฯ

เมื่อต้องพบแต่ปัญหาที่ควบคุมไม่ได้หรือกระทั่งรู้ล่วงหน้าก็ทำไม่ได้ พวกเราจึงได้แต่ตั้งรับพร้อมหมดหวัง

2.ในระดับสังคม จากยุคบรรพกาลทุกคนจะมีความเท่าเทียมกัน เมื่อพัฒนามาเป็นสังคมชนเผ่า นครรัฐ รัฐชาติ และสังคมที่ซับซ้อนในปัจจุบัน ทำให้เกิดความสัมพันธ์ระหว่างผู้ปกครองกับผู้ถูกปกครอง อาจแบ่งเป็นสามอย่างคือ อำนาจรัฐ อำนาจเงิน และอำนาจความรู้

จากนั้นก็พัฒนาโครงสร้างของอำนาจขึ้นมา กติกามีอยู่ว่าทุกคนที่อยู่ในโครงสร้างนี้จะต้องทำตามอำนาจที่เหนือกว่าพร้อมกับแสวงหาอำนาจให้ตัวเองด้วย เช่น พ่อค้าขายของให้คนที่จ่ายแพงที่สุด นั่นคือพิจารณาขายโดยดูที่อำนาจเงินและตนเองจะได้อำนาจนั้นเพิ่มด้วย (อาจจะดูเป็นเรื่องธรรมดาที่ใช้เกณฑ์ราคาในการตัดสินใจ แต่ยังมีบางคนเลือกจะขายสินค้าให้กับคนที่เดือดร้อนที่สุดหรือคนที่ถูกใจที่สุด ซึ่งแสดงว่ามีหลายเกณฑ์ให้เลือกใช้นอกจากเกณฑ์แห่งอำนาจ)

โครงสร้างของอำนาจเหล่านี้ปรากฎอยู่ในเรื่องการเมือง ราชการ การศึกษา ธุรกิจ ศาสนา ซึ่งมีการจัดตั้งเป็นองค์การทางดิ่ง เน้นการสั่งงานจากผู้มีอำนาจมากมายังผู้มีอำนาจน้อย มากกว่าร่วมคิดร่วมทำ ศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ก็น้อยลง คนในองค์กรจะไม่มีความสุข

เมื่อต้องทำตามอำนาจที่มาจากเบื้องบนเท่านั้น พวกเราจึงได้แต่ตั้งรับพร้อมหมดหวัง

แล้วเราจะปลดปล่อยตัวเองได้อย่างไร ?
ส่วนนี้รายละเอียดเยอะ แต่หลักใหญ่ๆ คือ ต้องเคารพศักดิ์ศรีในความเป็นคน(ที่เท่าเทียมกัน)มากกว่าเคารพในอำนาจ (ที่ไม่เท่าเทียมกัน) การจัดการความรู้โดยใช้คุณธรรม 8 ประการ การพัฒนาโดยบูรณาการ 4 มิติของมนุษย์ืคือ กาย จิต สังคม และปัญญา ฯลฯ

สิ่งที่ได้จากหนังสือเล่มนี้
บางทีเราอาจจะรู้สึกว่าลงแรงพัฒนาอะไรไปมันก็ไม่ดีขึ้น หนังสือเล่มนี้ให้ข้อคิดว่าบางทีเราอาจจะอยู่ในโครงสร้างแห่งอำนาจย่อมเป็นธรรมดาที่ไม่สนับสนุนการสร้างสรรค์นัก ถ้าอยากอยู่ในโครงสร้างแบบนี้ต่อก็ให้พยามตามน้ำไป

หากทนไม่ไหวก็ต้องหนีไปอยู่ที่ที่ไม่มีโครงสร้างแบบนี้ซึ่งก็ต้องอยู่แบบไม่มีอำนาจ คงลำบากหากไม่ชิน เลือกเอาก็แล้วกัน

ความคิดเห็น

โพสต์ยอดนิยมจากบล็อกนี้

C001-2.1 ดีไวซ์ไดรเวอร์ และโปรแกรมดีไวซ์เมเนเจอร์

การทำตัวอักษรเส้นประ

Jonathan Livingston : Seagull